Dlaczego jeden wniosek to za mało?

Badania hybrydowe – takie jak ocena stentu uwalniającego lek czy systemu do podawania terapii komórkowej – od lat stanowią wyzwanie regulacyjne, ponieważ podlegają dwóm odrębnym reżimom prawnym jednocześnie: przepisom dotyczącym badań klinicznych produktów leczniczych oraz regulacjom MDR dotyczącym badań klinicznych wyrobów medycznych. MHRA przypomina, że taka sytuacja wymaga złożenia wniosku w trybie Parallel Review –  nazwa zastąpiła wcześniej stosowane określenie „combined trial of an investigational medicinal product and an investigational medical device”. Agencja otwarcie przyznaje, że proces ten był dotąd postrzegany przez wnioskodawców jako skomplikowany, i deklaruje zbieranie informacji zwrotnych w celu jego dalszego uproszczenia, docelowo w koordynacji z Health Research Authority (HRA) i rozwijaną nową usługą Plan and Manage Health and Care Research.

Zanim zaczniesz wypełniać wnioski

Punktem wyjścia jest ustalenie czy badanie rzeczywiście spełnia obie definicje jednocześnie. MHRA odsyła w tym celu do dwóch odrębnych ścieżek weryfikacyjnych: wytycznych dotyczących badań klinicznych wyrobów medycznych (wraz z towarzyszącymi schematami blokowymi) oraz wytycznych dotyczących konieczności uzyskania Clinical Trial Authorisation (CTA) dla produktu leczniczego. Dopiero potwierdzenie obu przesłanek jednocześnie uzasadnia uruchomienie procedury Parallel Review; w razie wątpliwości MHRA zaleca kontakt pod adresem CI-applications@mhra.gov.uk, zanim sponsor zainwestuje czas w przygotowanie pełnej dokumentacji.

Pięć kroków, które trzeba przejść w odpowiedniej kolejności

  1. Wypełnienie formularza MHRA Devices w standardowym IRAS. Sponsor zakłada nowy projekt w „starym” systemie IRAS wyłącznie po to, aby wygenerować dokument – należy wybrać formularz „Ionising Radiation and Devices” (nawet jeśli badanie nie dotyczy promieniowania jonizującego) oraz formularz MHRA Devices Division. Wygenerowany w ten sposób numer IRAS służy tylko do celów technicznych – właściwym identyfikatorem badania pozostaje siedmiocyfrowy numer nadany w nowej części IRAS.
  2. Walidacja wstępna (pre-validation) dokumentacji urządzenia. Sponsor kontaktuje się z zespołem MHRA Devices, prosząc o link ShareFile do przekazania dokumentów – z dopiskiem „Devices Pre-Validation – ShareFile request” w tytule wiadomości. To nie jest jeszcze merytoryczna ocena, a jedynie sprawdzenie kompletności pakietu dokumentów.
  3. Przesłanie formularza MHRA Devices wraz z dokumentacją CTIMP w nowej części IRAS. Tu pojawia się pułapka, na którą MHRA zwraca szczególną uwagę: dokumenty wymagane zarówno przez komisję etyczną (REC), jak i MHRA Devices – na przykład arkusz informacyjny dla uczestnika badania (PIS) – trzeba przesłać dwukrotnie, w tym raz jako „Miscellaneous: MHRA only”, a obie wersje muszą być identyczne.
  4. Odpowiadanie na prośby o dodatkowe informacje (RFI). RFI od MHRA Medicines i REC przychodzą standardowo przez IRAS; RFI od MHRA Devices – wyłącznie mailowo, poza systemem. Sponsor nie powinien odpowiadać na RFI od MHRA Medicines, dopóki nie zamknie wszystkich RFI od MHRA Devices i nie otrzyma wyraźnej instrukcji, że może to zrobić.
  5. Otrzymanie decyzji. Ze względu na odmienne ramy czasowe obu reżimów prawnych, sponsor otrzyma dwie osobne decyzje – nie jedną.

Krótki słowniczek pojęć

  • MHRA Devices – dawny zespół Clinical Investigations, oceniający wyłącznie komponent wyrobu medycznego wniosku;
  • MHRA Medicines – zespół Clinical Trials, oceniający komponent CTIMP wraz z komisją etyczną;
  • Pre-validation – nieformalne sprawdzenie kompletności dokumentacji urządzenia przed formalnym złożeniem wniosku, nie mylić z merytoryczną oceną;
  • RFI (Request for Further Information) – formalna prośba o uzupełnienie lub wyjaśnienie dokumentacji, wystawiana odrębnie przez każdy zespół.

Terminy

To najbardziej praktyczna część wytycznych – i warto ją przeanalizować krok po kroku, ponieważ błędne założenie o wspólnym terminie jest najczęstszą przyczyną nieporozumień między sponsorem a MHRA. Walidacja wniosku CTIMP następuje w ciągu 7 dni kalendarzowych od złożenia. Od tego momentu MHRA Medicines ma 30 dni na ocenę dokumentacji CTIMP, natomiast MHRA Devices – 60 dni kalendarzowych od otrzymania ważnego wniosku na wydanie decyzji lub RFI dotyczącego komponentu urządzenia. W ramach Parallel Review RFI od MHRA Medicines jest wystawiane zawsze – nawet jeśli formalnie nie byłoby konieczne – właśnie po to, by zsynchronizować terminy obu ścieżek oceny. Jeśli sponsor otrzyma RFI od strony klinicznej, ma standardowo 60 dni na odpowiedź, a MHRA Medicines ocenia tę odpowiedź w ciągu kolejnych 10 dni. W typowym scenariuszu z RFI oznacza to, że pełna, łączna decyzja może zapaść około setnego dnia od złożenia wniosku CTIMP – MHRA wprost zaznacza jednak, że każde wydłużenie terminu odpowiedzi na RFI przesuwa ten harmonogram.

Zmiany w trakcie trwania badania też wymagają podwójnego zgłoszenia

Modyfikacje dotyczące wyłącznie komponentu urządzenia nazywane są „amendments” i zgłaszane wyłącznie do MHRA Devices; zmiany dotyczące części CTIMP lub etycznej – „modifications” – trafiają do MHRA Medicines i REC odrębnymi kanałami. Jeżeli zmiana obejmuje oba komponenty jednocześnie, sponsor musi złożyć równoległe zgłoszenia w obu ścieżkach, dbając o to, by zduplikowane dokumenty pozostawały ze sobą w pełni zgodne – dokładnie tak samo, jak przy pierwotnym wniosku.

Poza samym badaniem warto pamiętać, że pozytywny wynik Parallel Review autoryzuje samo badanie kliniczne – to nie to samo, co wprowadzenie wyrobu na rynek brytyjski. Po zakończeniu etapu badawczego producenci muszą przejść odrębną rejestrację wyrobu medycznego i IVD w Wielkiej Brytanii, obejmującą oznakowanie UKCA oraz – w przypadku producentów spoza Wielkiej Brytanii – wyznaczenie brytyjskiego przedstawiciela odpowiedzialnego (UK Responsible Person, UKRP).

Linki do dokumentu: Parallel Review applications for an investigational medicinal product study and an investigational medical device study – MHRA, lipiec 2026